Czarci Ogon
Mimo, że przedreptałem sporo w Kaczawskich (opisanych i obfotografowanych jest już 150 obiektów przyrodniczych), nadal jestem zaskakiwany wyjątkową urodą niektórych miejsc. Tak jest właśnie z kamieniołomem nad Pomocnem, na bezimiennym wzgórzu, nazwanym przez Andrzeja Wójcika, który mi to miejsce wskazał „Czarcim Ogonem” ze względu na bliskość Czartowskiej Skały oraz struktury spękań bazaltu przypominające autorowi łuskę.
Wzgórze, o którym mowa, leżące na terenie Parku Krajobrazowego „Chełmy”, na historycznych mapach nie posiada nazwy, nie jest także oznaczone jako „steinbruch” literowo lub graficznie. Wskazana wysokość to 446,3 m n.p.m. (na mapach geodezyjnych z lat 80-tych to 446,2 m n.p.m.). Obecnie na niektórych mapach wskazana jest wysokość 455 m n.p.m.
Zaznaczono jest jednak na mapach przedwojennych jako punkt widokowy. Rzeczywiście widok stąd na Góry Kaczawskie, wcześniej na Pomocne z górującą Czartowską Skałą jest wyjątkowy. Nieopodal stał w przeszłości wiatrak, co udowadnia znaczenie tego miejsca dla mieszkańców.
Cały obszar zbudowany jest ze staropalezoicznych fyllitów z kwarcytami oraz zieleńców. Przez nie przebijają się trzeciorzędowe bazalty. Przykładem takiego przebicia (wylewu) jest np. Czartowska Skała lub wspomniany szczyt na krawędzi Mniszego Lasu.
Niewielki kamieniołom o powierzchni ok. 15 arów, wypełnia część wzgórza.
Eksploracja spowodowała, że obecnie byłe wyrobisko posiada niezwykłą urodę. Wyraźna struktura spękań o różnej wielkości urzeka swą geometrycznością. Na jednej ze ścian konsekwencją warstwowego pozyskiwania urobku są symboliczne, bazaltowe schody. Również pozioma struktura warstwowa na jednej ze ścian wyróżnia się na tle całego wyrobiska. Widoczna w przekroju poprzecznym rozdzielność, związana z końcowym etapem krzepnięcie potoku lawowego w efekcie naprężeń spowodowanych stygnięciem przypomina plaster miodu.
Jednym słowem miejsce wyjątkowe, warte wpisania ją w trasy wędrówek. Prawdopodobnie ujmę je w planowanej trasie jednej z wycieczek obejmującej Owczarka i Czartowską Skałę.